Bel: 088 298 64 41 - (24/7 bereikbaar)
Selecteer een pagina

Is een werknemer verplicht mee te werken aan een fraudeonderzoek? Het antwoord op die vraag is onomstotelijk nee. Een werknemer hoeft namelijk niet aan zijn eigen ‘veroordeling’ mee te werken, maar niet meewerken kan vervelende gevolgen hebben. Zo ontbond de Kantonrechter Delft een arbeidsovereenkomst, omdat de werknemer ten onrechte had geweigerd zijn medewerking te verlenen aan het onderzoek. Door zijn houding had de werknemer de schijn gewekt dat hij iets te verbergen had. De rechter vond het begrijpelijk dat dit voor de werkgever had geleid tot een definitieve vertrouwensbreuk.

Of een werkgever medewerking kan vragen aan een fraudeonderzoek, hangt ook af van de functie van de werknemer. Indien de werknemer een functie vervult die een hogere mate van integriteit vereist – denk bijvoorbeeld aan bankiers, publieke bestuurders, advocaten en politieambtenaren – is het van groot belang dat het vertrouwen in die werknemer niet in gevaar komt. In dat geval is het noodzakelijk dat de werknemer in alle openheid meewerkt aan het onderzoek.

Fraudeonderzoek en ontslag op staande voet

Weigert zo’n werknemer medewerking of betracht hij geen openheid, dan kan dat een dringende reden voor ontslag op staande voet opleveren, zo oordeelde de Kantonrechter Rotterdam. In die zaak werd het Hoofd Acquisitie Preferred Banking van ABN AMRO verdacht van handel met voorkennis. De FIOD werd ingeschakeld en de medewerkster zat drie dagen in voorlopige hechtenis. ABN AMRO startte ook een eigen onderzoek, maar de werkneemster werkte niet echt mee. Zij zei diverse malen niets te kunnen en willen verklaren. Bovendien wilde ze ook niet reageren op de concrete onderzoeksresultaten.

Ontbinding arbeidsovereenkomst

Uiteindelijk verzocht ABN AMRO ontbinding van de arbeidsovereenkomst. De bank stelde dat wanneer er een reëel en onderbouwd vermoeden bestaat dat een werkneemster (met een hoge positie) met voorkennis heeft gehandeld, van die werkneemster mag worden verwacht dat zij zo mogelijk de verdenkingen aan haar adres wegneemt. De kantonrechter volgde min of meer dit standpunt. Gelet op de aard en ernst van de verdenking van het strafbare feit vond de kantonrechter het verzoek van ABN AMRO aan de werkneemster om alle benodigde informatie te verschaffen redelijk. Zij had hieraan moeten voldoen.

Actief openheid betrachten

Bovendien had ABN AMRO de werkneemster er duidelijk op gewezen wat de gevolgen zouden zijn wanneer zij zou weigeren aan het verzoek van ABN AMRO te voldoen. Gelet op haar functie en het belang van integriteit had de werkneemster zich actief moeten opstellen en openheid moeten betrachten. In plaats daarvan had zij volgens de kantonrechter stilgezeten en haar ‘kaken stijf op elkaar gehouden’. Vervolgens ontbond de kantonrechter de arbeidsovereenkomst op grond van een dringende reden.

Schimmige situatie

In een andere, gerelateerde zaak van de Kantonrechter Amsterdam was een collega van de hiervoor genoemde werkneemster van ABN AMRO betrokken. De kantonrechter oordeelde ook hier dat het nalaten opening van zaken te geven een reden vormt voor ontbinding van de arbeidsovereenkomst zonder vergoeding. Belangrijkste reden: door de handelwijze van de collega was een schimmige situatie blijven bestaan en had ABN AMRO het vertrouwen in de betreffende werknemer verloren.

Conclusie: werknemers doen er goed aan om mee te werken aan fraudeonderzoek. Niet meewerken is per definitie vragen om moeilijkheden, zeker als een werkgever een hoge mate van integriteit mag verwachten van een werknemer.

Frank ter Huurne is partner bij Lexence advocaten & notarissen in Amsterdam, en gespecialiseerd in arbeidsrecht bij bedrijfsfraude.