Bel: 088 298 64 41 - (24/7 bereikbaar)
Selecteer een pagina

Werknemers die tijdens een rookpauze een joint opsteken of een pilletje nemen. Of werknemers in de nachtdienst die harddrugs moeten gebruiken om op de been te blijven. Alcohol- en drugsgebruik op het werk is een groeiend probleem voor werkgevers. Het kan immers niet alleen tot gevaarlijke situaties en ongevallen leiden, maar ook tot een mindere kwaliteit van de geleverde producten of diensten en een hoger ziekteverzuim. Uit cijfers van het Trimbos-instituut blijkt dat werknemers die worstelen met middelenmisbruik bijna vijftig verzuimdagen per jaar hebben. Maar wat kunt u als werkgever doen tegen alcohol en drugs op de werkvloer?

Op grond van de wet moet iedere werknemer zich als een ‘goed werknemer’ gedragen. Alcohol- en drugsgebruik op de werkvloer hoort daar simpelweg niet bij. Daarom is het voor u als werkgever van belang om op dit punt beleid, gedragsregels en protocollen te ontwikkelen, zeker als u op enig moment actie wilt ondernemen.

Voor het opstellen van regels voor alcohol- en drugsgebruik op het werk heeft u formeel geen toestemming nodig van de ondernemingsraad. Op het moment dat u protocollen of beleid ontwikkelt waarin werknemers worden verplicht om bepaalde onderzoeken te ondergaan, doet u er wel goed aan de ondernemingsraad te betrekken. En belangrijk: zorg ervoor dat uw werknemers op de hoogte zijn van de regels en de gevolgen van het overtreden van die regels. Bij voorkeur laat u ze daarvoor ook tekenen.

Signalen herkennen

Voor werkgevers is het belangrijk om signalen van alcohol- en drugsgebruik snel te herkennen. Deze signalen kunnen ook optreden als iemand buiten werktijd drugs heeft gebruikt. Daarvoor kunt u in een beperkt aantal gevallen ook beleid vaststellen, bijvoorbeeld als de aard van de functie of de integriteit van het bedrijf maakt dat drugsgebruik ook in privétijd ongeoorloofd is. Bij politieagenten bijvoorbeeld, of bij werknemers van een ministerie. Uit de rechtspraak zijn ook gevallen bekend waarin een dergelijk verbod voor hotelpersoneel standhield.

Onderzoek laten doen

Als u vermoedt dat er op de werkvloer drugs worden gebruikt of zelfs verhandeld en u wilt daartegen optreden, dan moet u onderzoek (laten) doen om bewijs te verzamelen. Een aantal onderzoeksmiddelen maakt echter inbreuk op de privacy van de werknemer, zoals alcohol- of drugstesten. Op dat moment is het van groot belang dat u beleid heeft ontwikkeld, de werknemers daarvan (aantoonbaar) op de hoogte zijn en er proportionele (lees: niet te ingrijpende) onderzoeksmiddelen worden gehanteerd.

Daarnaast is het van belang dat u zich vooraf laat adviseren over de onderzoeksmiddelen die u ter beschikking staan. Het onderzoek moet bestaan uit een op maat gesneden pakket dat afhankelijk is van uw beleid, protocollen en procedures, de gevaren en uw gerechtvaardigd belang om een onderzoek in te stellen. Een rechtmatig en gedegen onderzoek zorgt er namelijk ook voor dat u in een eventuele ontslagprocedure goed beslagen ten ijs komt.

Ontslag bij alcohol- en drugsgebruik

Of daadwerkelijk ontslag van werknemers na drugs- of alcoholgebruik op de werkvloer mogelijk is, hangt af van diverse omstandigheden:

  • de ontwikkelde protocollen;
  • het sanctiebeleid;
  • de aard van de werkzaamheden;
  • de bedrijfscultuur;
  • het bewijsmateriaal en de wijze waarop het is verkregen en
  • de persoonlijke omstandigheden van de betreffende werknemer.

Deze belangrijke factoren zal een rechter meewegen om vast te stellen of ontslag is gerechtvaardigd. Zo zal alcoholgebruik op de werkvloer in een horecagelegenheid anders worden gewogen dan alcoholgebruik in een chemisch productiebedrijf. Ook kan in de praktijk meewegen of de betreffende werknemer kampt met verslavingsproblematiek en of hij eerder over de schreef is gegaan.

Bent u van plan om over te gaan tot ontslag na drugs- of alcoholgebruik op de werkvloer? Laat u dan altijd juridisch adviseren om hoge kosten en andere onaangename verrassingen te voorkomen.

Collin Geelen is director marketing & sales bij Hoffmann Bedrijfsrecherche in Almere.
Dit artikel is tot stand gekomen met medewerking van Sjoerd Remers, advocaat bij Lexence.